อีกเหตุผลที่ต้องใช้ปุ๋ยอินทรีย์

โดย ดร.สมบัติ สุขมะณี@STFเรารู้ใจพืช

ปุ๋ยสำคัญต่อพืชก็จริง  แต่แร่ธาตุปุ๋ยรวมทุกชนิดก็เป็นองค์ประกอบในพืชเพียง 3-4%เท่านั้น เพราะพืชประกอบด้วยธาตุหลักจากธรรมชาติ ได้แก่ คาร์บอน(C) ไฮโดรเจน(H) และออกซิเจน(O) รวมกันกว่า96% ซึ่งได้จากก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์(CO2)และน้ำ(H2O) ฉะนั้นในต้นและผลผลิตพืชจึงมี3ธาตุนี้เป็นหลัก ซึ่งอยู่ในรูปเซลลูโลส น้ำตาลและแป้ง ซึ่งได้จากการสังเคราะห์แสงของพืช นั่นจึงชี้ว่าพืชต้องการธาตุC-H-Oมากกว่าธาตุอาหารปุ๋ยมาก

ปุ๋ยที่ดีจึงต้องส่งเสริมการได้รับธาตุทั้งสามของพืชให้ได้มากที่สุด ซึ่งหากพิจารณาจากที่มาของธาตุและช่องทางการรับของพืชแล้วจะพบว่า พืชจะรับธาตุคาร์บอนจากทางปากใบ(stomata)ในรูปก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์เท่านั้น ไม่สามารถรับได้จากดินอย่างที่บางคนเข้าใจผิดกัน ปากใบจะต้องเปิดออกพืชจึงจะรับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ได้ การปิดเปิดของปากใบจะสร้างกระบวนการคายน้ำ(transpiration) ซึ่งมีส่วนต่อการดูดน้ำและแร่ธาตุจากดินด้วย และปัจจัยที่จะทำให้ปากใบเปิดและปิดก็คือ ปริมาณแสง อุณหภูมิ ความชื้น แร่ธาตุ(K) รวมทั้งความชื้นในดิน ดินจึงต้องอุ้มน้ำได้ดีด้วย
ส่วนน้ำพืชสามารถรับได้ทางรากเป็นหลัก รวมถึงธาตุอาหารปุ๋ยที่ละลายอยู่ในน้ำด้วย พืชจึงต้องมีรากมากและดินต้องอุ้มน้ำได้ดี ซึ่งปัจจัยที่ทำให้รากแตกดี ดินอุ้มน้ำ และมีความร่วนซุยเหมาะกับการเจริญเติบโตของรากพืชก็คือ ดินต้องมีอินทรีย์วัตถุมาก ปุ๋ยอินทรีย์จึงมีบทบาทสำคัญนี้ด้วย เพราะหากดินไม่มีอินทรีย์วัตถุก็จะอุ้มน้ำได้ต่ำและจะมีผลต่อการปิดเปิดของปากใบซึ่งมีผลต่อการรับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ไปด้วย