การใช้อินทรียวัตถุกับปุ๋ยให้มีประสิทธิภาพ

โดย ดร.สมบัติ สุขมะณี@ฝ่ายวิชาการ วกส.3

อินทรียวัตถุในดินมีอีกคุณสมบัติที่มีประจุไฟฟ้าลบ(มีCECสูง)ที่ช่วยดูดซับประจุบวกของธาตุอาหารของปุ๋ยเคมีได้ ทำให้การใช้ปุ๋ยเคมีได้ผลดี แต่ดินก็ต้องมีปริมาณอินทรียวัตถุในดินที่มากพอ(3-5%)จึงจะช่วยดูจับประจุธาตุอาหารปุ๋ยได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ปัจจุบันดินเพาะปลูกของประเทศไทยมีปริมาณอินทรียวัตถุเฉลี่ยเพียง0.5-1.5% ซึ่งถือว่าอยู่ในเกณฑ์ต่ำ นี่จึงทำให้การใช้ปุ๋ยเคมีไม่ได้ผลดีเท่าที่ควร และหากเราหากต้องการจะเพิ่มปริมาณอินทรียวัตถุในดิน(soil organic matter)1% ในพื้นที่1ไร่ ที่ความลึก50ซม. เราต้องใส่ปุ๋ยอินทรีย์ที่มีอินทรียวัตถุ20%(ตามเกณฑ์กฏหมาย พรบ.ปุ๋ย) ถึง52ตัน ซึ่งเป็นเรื่องยากในยุคนี้ เพราะเรามีปริมาณวัสดุที่เป็นแหล่งอินทรียวัตถุหรือปุ๋ยอินทรีย์ที่ไม่มากเพียงพอ

แนวทางที่พอแก้ปัญหาได้ง่ายในการทำให้อินทรียวัตถุที่เรามีปริมาณน้อยแต่ยังใช้ได้ผล โดยมีประสิทธิภาพจากมากไปน้อย คือ1. ใช้อินทรียวัตถุผสมกับปุ๋ยเคมีแล้วปั้นเป็นเม็ดแบบคอมปาวด์ ซึ่งเป็นวิธีที่จะทำให้ประจุไฟฟ้าลบของอินทรียวัตถุได้สัมผัสและดูดซับประจุของธาตุอาหารปุ๋ยได้อย่างมีประสิทธิภาพมากที่สุด2. ผสมแหล่งอินทรียวัตถุ(ปุ๋ยอินทรีย์ สารฮิวมิก)กับปุ๋ยเคมีก่อนใช้ ยิ่งได้ดูดซับกันและมีความชื้นบ้างยิ่งได้ผลดี แต่อาจแฉะและหว่านยากไปบ้าง3. หว่านใส่วัสดุอินทรีย์ลงในดินก่อน แล้วค่อยหว่านปุ๋ยเคมีตามหลักการสำคัญคือการให้วัสดุอินทรีย์ที่ปริมาณน้อยมีโอกาสสัมผัสดูดซับกับปุ๋ยเคมีให้มากที่สุด ซึ่งแน่นอนว่าวัสดุประเภทผงจะมีประสิทธิภาพมากกว่าแบบเม็ด