ผู้ใช้และผู้ขายปุ๋ยต้องเข้าใจ

โดย ดร.สมบัติ สุขมะณี@STFเรารู้ใจพืช

    ผมเป็นผู้ผลิตปุ๋ยมืออาชีพคนหนึ่งโดยเฉพาะปุ๋ยกลุ่มอินทรีย์ เพราะเรียนรู้ด้านปุ๋ยมากว่า30ปี และผมมีโรงงานที่มีบริการรับจ้างผลิตปุ๋ย(OEM)ด้วย จึงมีบางครั้งที่ถูกร้องขอจากผู้จ้างผลิตว่าต้องการสินค้าให้เป็นแบบนั้นแบบนี้ ให้เติมนั่นเติมนี่หรือให้มีลักษณะที่ไม่ใช่คุณสมบัติตามหลักวิชาการของปุ๋ยนัก และไม่เกิดประโยชน์กับดินและพืชเลย อีกทั้งเป็นภาระต้นทุนการผลิตเพิ่มด้วย เช่น ต้องการให้ผสมสีต่างๆในเม็ดปุ๋ยให้สวยงาม คล้ายสีของแม่ปุ๋ยเคมี อาจเพื่อจูงใจผู้ซื้อ หรือแอบอ้างเป็นแร่ธาตุอาหารพืชบางอย่าง

    นอกจากนี้ยังมักขอให้ใส่สารชื่อแปลกๆที่ดูไฮเทคที่ไม่มีจริง แต่เขาเคยเห็นในคำโฆษณาในโบชัวร์ของสินค้าแบรนด์อื่นก็เลยจะเอาบ้าง และมักอ้างอีกว่าเป็นความต้องการของเกษตรกร ซึ่งผมก็พยายามอธิบายเหตุผลให้ข้อที่ถูกต้องในแง่วิชาการถึงคุณลักษณะและธาตุอาหารหรือสารสำคัญอะไรที่ปุ๋ยแต่ละประเภทต้องมีหรือควรมีเสริมได้บ้าง รวมถึงความไม่จำเป็นในการสร้างกายภาพที่สวยงามหรือการเติมแต่งสิ่งไม่มีประโยชน์ลงไปมีหลายครั้งที่มีความต้องการลักษณะทางกายภาพของปุ๋ยที่ค่อนข้างขัดกับความเป็นจริง หรือขัดกับความเหมาะสมด้านประสิทธิภาพ เช่น อยากได้ปุ๋ยอินทรีย์เป็นเม็ดแข็งๆ อยากให้ละลายเร็วๆ ทั้งที่สินค้าเหล่านี้จะเม็ดไม่แข็งนัก แตกตัวค่อนข้างช้าและควรใช้เป็นผงเพื่อง่ายต่อการแทรกในเนื้อดินและออกฤทธิ์ดีกว่า

    อีกทั้งการเป็นเม็ดแข็งก็เพราะการใส่ดินจับเม็ดซึ่งทำให้เนื้อปุ๋ยเจือจางลง และต้องใช้น้ำมากกว่าในการละลายหรือทำให้เม็ดแตกตัวด้วยยิ่งในสินค้าคล้ายปุ๋ยอย่างสารปรับปรุงดินซึ่งเกรดต่ำกว่าปุ๋ย แต่มีเสรีในการผลิตและขายโดยขาดการควบคุมคุณภาพและราคาจากภาครัฐ หากถูกออกแบบได้ตามใจผู้จ้างผลิตที่มีความเข้าใจผิดๆหรือทำตามความพึงพอใจผิดๆของทั้งผู้ใช้และผู้ขายโดยขาดการแนะนำจากผู้รับจ้างผลิตที่มีความรู้ และขาดคุณธรรมความรับผิดชอบ อยากทำงานง่ายๆและมีกำไรสูง ผู้ใช้ก็จะได้สินค้าคุณภาพต่ำกว่าราคาที่จ่ายซื้อมาก และอาจส่งผลเสียต่อผลผลิตของเกษตรกร และผู้ขายต้องสูญเสียตลาดไปในที่สุดเกษตรกรผู้ซื้อปุ๋ยต้องตระหนักว่า ท่านซื้อปุ๋ยไปให้พืช หรือไปพัฒนาดิน ท่านต้องไม่เอาความพอใจส่วนตัวทางกายภาพ ราคาหรือโปรโมชั่นแจกแถมไปเป็นเงื่อนไขการซื้อ เพราะท่านจะได้แค่ความพอใจแต่อาจไม่ได้ปุ๋ยดีๆมาให้พืช และอาจทำให้ผลผลิตพืชเสียหายได้ผู้จ้างผลิต

    ผู้ขายและผู้ใช้ปุ๋ยสามารถใช้หลักเกณฑ์ง่ายๆในการเลือกขายและใช้สินค้าจากบริษัทหรือโรงงานผลิตที่มีความรู้ น่าเชื่อถือ และขายในราคาที่เป็นธรรม ซึ่งท่านสามารถศึกษาข้อมูลได้จากกูเกิลและสื่อโซเชียลอื่นๆ แล้วนำมาเปรียบเทียบกันหลายๆด้าน ทั้งความน่าเชื่อถือ มาตรฐานการผลิต คุณภาพและราคา เพราะสินค้าปุ๋ยบางชนิดขายราคาต่างกันมากทั้งที่เป็นสูตรเดียวกันและมีมาตรฐานไม่ต่างกัน จากนั้นท่านก็ควรโทรไปปรึกษาและขอข้อมูลเพิ่มเติม ซึ่งท่านจะสามารถประเมินได้เบื้องต้น หากเชื่อถือโรงงานไหนก็อาจสั่งสินค้ามาทดลองขายหรือทดลองใช้เล็กน้อยก่อนได้ เมื่อได้ผลดีและมั่นใจแล้วค่อยสั่งจำนวนมากหรือสั่งต่อเนื่องได้